Hợp pháp hóa lãnh sự là gì? Thủ tục, hồ sơ và khi nào dùng Apostille
Giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp muốn được công nhận và sử dụng tại Việt Nam thì phải hợp pháp hóa lãnh sự, trừ trường hợp được miễn.
Theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Nghị định 293/2026/NĐ-CP, từ ngày 11/9/2026 giấy tờ công của nước có quan hệ áp dụng Công ước Apostille với Việt Nam phải có chứng nhận Apostille. Giấy tờ đó được miễn hợp pháp hóa lãnh sự. Ngoại lệ là giấy tờ bị từ chối theo Điều 26 hoặc được miễn theo điều ước khác. Vậy giấy tờ của nhà đầu tư, doanh nghiệp nước ngoài đi theo đường nào, nộp ở đâu và mất bao lâu? Phạm Đỗ hướng dẫn cụ thể như sau.
- Hợp pháp hóa lãnh sự chỉ chứng nhận con dấu, chữ ký, chức danh trên giấy tờ, không chứng nhận nội dung.
- Hồ sơ hợp pháp hóa từ 1 đến 4 giấy tờ được giải quyết trong 1 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Cơ sở pháp lý về hợp pháp hóa lãnh sự và Apostille
- Nghị định 111/2011/NĐ-CP về chứng nhận lãnh sự, hợp pháp hóa lãnh sự, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 196/2025/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 03/8/2025);
- Thông tư 11/2025/TT-BNG, thay thế Thông tư 01/2012/TT-BNG từ ngày 03/8/2025;
- Thông tư 03/2026/TT-BNG về phân cấp cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh;
- Công ước La Hay ngày 05/10/1961 về miễn hợp pháp hóa đối với giấy tờ công của nước ngoài (Công ước Apostille);
- Nghị định 293/2026/NĐ-CP hướng dẫn thực thi Công ước Apostille, có hiệu lực từ ngày 11/9/2026, và Thông tư 12/2026/TT-BNG về cơ quan cấp chứng nhận Apostille;
- Thông tư 157/2016/TT-BTC và Thông tư 163/2026/TT-BTC về phí;
- Luật Doanh nghiệp 2020 (số 59/2020/QH14), được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 76/2025/QH15; Nghị định 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 296/2026/NĐ-CP;
- Nghị định 07/2016/NĐ-CP và Nghị định 96/2026/NĐ-CP.
Hợp pháp hóa lãnh sự là gì?
Hợp pháp hóa lãnh sự là việc cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam chứng nhận con dấu, chữ ký, chức danh trên giấy tờ, tài liệu của nước ngoài. Mục đích là để giấy tờ đó được công nhận và sử dụng tại Việt Nam (khoản 2 Điều 2 Nghị định 111/2011/NĐ-CP). Tức là cơ quan Việt Nam xác nhận giấy tờ đúng là do người có thẩm quyền của nước ngoài ký và đóng dấu.
Theo quy định tại Điều 3 Nghị định 111, việc hợp pháp hóa không bao hàm chứng nhận nội dung và hình thức của giấy tờ. Do đó, giấy tờ đã có tem hợp pháp hóa mà nội dung sai hoặc thiếu thì cơ quan nhận hồ sơ vẫn có quyền không chấp nhận.
Kết quả hợp pháp hóa là tem chứng nhận theo mẫu LS/HPH-2025/CN của Thông tư 11/2025/TT-BNG. Tem ghi rõ “chỉ có giá trị sử dụng tại Việt Nam” và có mã QR để đối chiếu. Tờ khai kèm thông tư dùng tên tiếng Anh “consular authentication” cho thủ tục này.
Phân biệt hợp pháp hóa lãnh sự, chứng nhận lãnh sự và Apostille
| Thủ tục | Chiều giấy tờ | Ai chứng nhận | Căn cứ |
|---|---|---|---|
| Hợp pháp hóa lãnh sự | Giấy tờ nước ngoài, dùng tại Việt Nam | Cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam (trong nước hoặc cơ quan đại diện ở nước ngoài) | khoản 2 Điều 2 Nghị định 111 |
| Chứng nhận lãnh sự | Giấy tờ Việt Nam, dùng ở nước ngoài | Cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam | khoản 1 Điều 2 Nghị định 111 |
| Chứng nhận Apostille | Giấy tờ công lưu thông giữa Việt Nam và nước thành viên Công ước có quan hệ áp dụng | Cơ quan có thẩm quyền của nước nơi giấy tờ được lập | khoản 2 Điều 3, điểm a khoản 3 Điều 5 Nghị định 293 |
Apostille là gì và Việt Nam áp dụng từ khi nào?
Chứng nhận Apostille là chứng nhận do cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam hoặc của nước thành viên Công ước cấp, xác nhận nguồn gốc của giấy tờ công (khoản 2 Điều 3 Nghị định 293/2026/NĐ-CP). Nguồn gốc ở đây gồm tính xác thực của chữ ký, chức danh, thẩm quyền của người ký và con dấu trên giấy tờ. Giống hợp pháp hóa lãnh sự, Apostille không xác nhận nội dung, hình thức của giấy tờ (khoản 2 Điều 4).
Điểm khác là số chứng nhận. Hợp pháp hóa lãnh sự cần cả cơ quan của nước cấp giấy tờ và cơ quan lãnh sự Việt Nam chứng nhận nối tiếp nhau. Apostille chỉ cần một chứng nhận do nước cấp giấy tờ cấp, và cơ quan, tổ chức tại Việt Nam không được yêu cầu thêm thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự (khoản 3 Điều 25 Nghị định 293).
Việt Nam gia nhập Công ước ngày 31/12/2025; Công ước có hiệu lực đối với Việt Nam từ ngày 11/9/2026, theo bảng tình trạng Công ước của Hội nghị La Hay về tư pháp quốc tế (HCCH). Nghị định 293 cũng có hiệu lực cùng ngày (Điều 34).

Cách dùng giấy tờ nước ngoài có Apostille tại Việt Nam
Theo quy định tại khoản 2 Điều 25 Nghị định 293, giấy tờ công đã có chứng nhận Apostille hợp lệ của nước thành viên có quan hệ áp dụng được miễn hợp pháp hóa lãnh sự. Giấy tờ đó dùng tại Việt Nam mà không phải làm thêm thủ tục chứng nhận nào. Apostille do cơ quan có thẩm quyền của nước nơi giấy tờ được lập cấp, nên nhà đầu tư làm thủ tục này ở nước mình trước khi gửi giấy tờ sang Việt Nam.
Cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài không hợp pháp hóa lãnh sự giấy tờ công của nước thành viên có quan hệ áp dụng thuộc diện được miễn theo Công ước (khoản 1 Điều 37). Apostille điện tử có giá trị như bản giấy; cơ quan nhận hồ sơ có thể tra trên sổ đăng ký điện tử của nước đã cấp hoặc quét mã QR (khoản 4 Điều 25, khoản 2 Điều 27).
Nước nào chưa áp dụng Apostille với Việt Nam?
Công ước không có hiệu lực giữa Việt Nam và nước đã phản đối việc Việt Nam gia nhập; giấy tờ giữa hai nước vẫn đi theo đường chứng nhận lãnh sự, hợp pháp hóa lãnh sự (khoản 4 Điều 5 Nghị định 293). Theo bảng tình trạng Công ước của HCCH và thông báo ngày 11/9/2026 của Bộ Ngoại giao, các trường hợp cần biết gồm:
| Nước, vùng lãnh thổ | Tình trạng với Việt Nam | Giấy tờ dùng tại Việt Nam |
|---|---|---|
| Cộng hòa Liên bang Đức | Phản đối ngày 20/5/2026 | Hợp pháp hóa lãnh sự |
| Cộng hòa Áo | Phản đối ngày 19/6/2026 | Hợp pháp hóa lãnh sự |
| Cộng hòa Séc | Phản đối ngày 02/7/2026 | Hợp pháp hóa lãnh sự |
| Vương quốc Thái Lan | Gia nhập ngày 30/6/2026, Công ước có hiệu lực với Thái Lan từ ngày 28/02/2027 | Hợp pháp hóa lãnh sự đến trước ngày 28/02/2027 |
| Greenland (Đan Mạch) | Đan Mạch tuyên bố Công ước không áp dụng cho Greenland | Hợp pháp hóa lãnh sự |
Danh sách nước có quan hệ áp dụng do Bộ Ngoại giao cập nhật và đăng trên Cổng thông tin điện tử của Bộ và Cổng Dịch vụ công quốc gia (khoản 5 Điều 30 Nghị định 293). Danh sách kèm thông báo ngày 11/9/2026 của Bộ Ngoại giao có 125 nước, trong đó có Hàn Quốc, Nhật Bản, Trung Quốc, Hoa Kỳ, Xin-ga-po; Đài Loan không có trong danh sách. Với Trung Quốc, thông báo lưu ý Đại lục, Hồng Kông, Ma Cao có cơ quan cấp Apostille riêng.
Giấy tờ có Apostille vẫn bị từ chối khi nào?
Giấy tờ của nước thành viên đã có Apostille bị từ chối tiếp nhận tại Việt Nam trong 5 trường hợp sau (Điều 26 Nghị định 293):
- Giấy tờ không phải giấy tờ công theo pháp luật nước nơi lập, giấy tờ do viên chức ngoại giao, lãnh sự lập, hoặc giấy tờ hành chính liên quan trực tiếp đến hoạt động thương mại hoặc hải quan.
- Apostille không do cơ quan có thẩm quyền của nước nơi giấy tờ được lập cấp, hoặc không có tiêu đề tiếng Pháp “Apostille (Convention de La Haye du 5 octobre 1961)” và không đầy đủ nội dung theo mẫu của Công ước.
- Giấy tờ hoặc Apostille có dấu hiệu giả mạo, tẩy xóa, sửa chữa trái phép.
- Nội dung giấy tờ vi phạm pháp luật Việt Nam, xâm phạm lợi ích Nhà nước, trái trật tự công cộng, đạo đức xã hội.
- Apostille đã bị cơ quan có thẩm quyền của nước cấp hủy bỏ hoặc thu hồi.
Giấy tờ nước ngoài nào phải hợp pháp hóa lãnh sự, nào được miễn?
Để được công nhận và sử dụng tại Việt Nam, giấy tờ, tài liệu của nước ngoài phải được hợp pháp hóa lãnh sự, trừ các trường hợp được miễn tại Điều 9 Nghị định 111 (khoản 2 Điều 4). Từ ngày 11/9/2026, giấy tờ công của nước có quan hệ áp dụng Công ước Apostille đi theo đường Apostille thay cho hợp pháp hóa lãnh sự.
Giấy tờ của nhà đầu tư và doanh nghiệp nước ngoài
Với nhà đầu tư là tổ chức, luật chuyên ngành ghi thẳng giấy tờ nào phải hợp pháp hóa lãnh sự. Bảng dưới tổng hợp các trường hợp hay gặp khi thành lập và thay đổi doanh nghiệp, văn phòng đại diện, chi nhánh:
| Thủ tục tại Việt Nam | Giấy tờ nước ngoài phải hợp pháp hóa lãnh sự | Căn cứ |
|---|---|---|
| Đăng ký thành lập công ty TNHH, công ty cổ phần có thành viên, cổ đông là tổ chức nước ngoài | Bản sao giấy tờ pháp lý của tổ chức nước ngoài | điểm b khoản 4 Điều 21, điểm b khoản 4 Điều 22 Luật Doanh nghiệp |
| Thay đổi thành viên, chủ sở hữu công ty TNHH; thông báo thay đổi cổ đông là nhà đầu tư nước ngoài | Bản sao giấy tờ pháp lý của tổ chức nước ngoài là thành viên, chủ sở hữu, cổ đông mới | Điều 45, Điều 46, Điều 51 Nghị định 168/2025/NĐ-CP |
| Cấp giấy phép thành lập văn phòng đại diện, chi nhánh của thương nhân nước ngoài | Bản sao giấy đăng ký kinh doanh hoặc giấy tờ tương đương của thương nhân nước ngoài (chứng nhận hoặc hợp pháp hóa lãnh sự) | khoản 2 Điều 10, khoản 2 Điều 12 Nghị định 07/2016/NĐ-CP |
| Điều chỉnh giấy phép khi thương nhân đổi tên, địa chỉ; gia hạn giấy phép | Tài liệu chứng minh nội dung thay đổi; bản sao giấy đăng ký kinh doanh | khoản 2 Điều 16, khoản 2 Điều 22 Nghị định 07 |
Hồ sơ cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) thì khác. Nghị định 96/2026/NĐ-CP chỉ yêu cầu tài liệu bằng tiếng nước ngoài phải có bản dịch tiếng Việt kèm theo (khoản 2 Điều 5), không có điều riêng về hợp pháp hóa lãnh sự. Nguyên tắc chung tại khoản 2 Điều 4 Nghị định 111 được áp dụng. Vì vậy, nhà đầu tư nên hợp pháp hóa hoặc lấy Apostille cho giấy tờ pháp lý ngay từ hồ sơ IRC, vì cùng giấy tờ đó sẽ phải hợp pháp hóa hoặc có Apostille khi đăng ký doanh nghiệp. Danh mục đầy đủ hồ sơ IRC và hồ sơ đăng ký doanh nghiệp nằm trong bài hồ sơ thành lập công ty có vốn đầu tư nước ngoài.
Ví dụ: công ty mẹ tại Hàn Quốc thành lập công ty TNHH một thành viên tại Việt Nam thì bản sao giấy chứng nhận đăng ký của công ty mẹ đi theo đường Apostille của Hàn Quốc. Ngoại lệ là khi cơ quan nhận hồ sơ coi đây là giấy tờ thương mại (xem mục những điểm dễ bỏ sót bên dưới). Công ty mẹ tại Đức thì bản sao đó vẫn phải hợp pháp hóa lãnh sự, vì Đức đã phản đối việc Việt Nam gia nhập Công ước.
Các bài liên quan: thủ tục thành lập văn phòng đại diện công ty nước ngoài, mở chi nhánh công ty nước ngoài tại Việt Nam và nhà đầu tư nước ngoài mua lại phần vốn góp.
Giấy tờ cá nhân như bằng cấp, lý lịch tư pháp, hộ tịch
Giấy tờ của cá nhân do cơ quan nước ngoài cấp, như giấy khai sinh, bằng đại học, phiếu lý lịch tư pháp, giấy ủy quyền đã công chứng, cũng theo nguyên tắc chung trên. Các giấy tờ này thuộc nhóm giấy tờ công theo khoản 3 Điều 3 Nghị định 293, nên đi đường Apostille nếu nước cấp có quan hệ áp dụng với Việt Nam.
Mỗi thủ tục có thể đặt thêm yêu cầu riêng, chẳng hạn thời điểm cấp của phiếu lý lịch tư pháp. Hồ sơ của người lao động nước ngoài được hướng dẫn ở bài giấy phép lao động cho người nước ngoài.
Các trường hợp được miễn hợp pháp hóa lãnh sự
Giấy tờ nước ngoài được miễn hợp pháp hóa lãnh sự trong 4 trường hợp (Điều 9 Nghị định 111, đã sửa đổi):
- Được miễn theo điều ước quốc tế mà Việt Nam và nước ngoài liên quan đều là thành viên, hoặc theo nguyên tắc có đi có lại.
- Được chuyển giao trực tiếp hoặc qua đường ngoại giao giữa cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam và của nước ngoài.
- Được miễn theo quy định của pháp luật Việt Nam.
- Cơ quan nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam không yêu cầu hợp pháp hóa, trên cơ sở cơ quan đó tự xác định được tính xác thực của giấy tờ.
Với miễn theo điều ước quốc tế, phạm vi miễn tùy từng hiệp định. Theo danh sách của Cục Lãnh sự (cập nhật tháng 10/2019, 30 nước), nhiều hiệp định tương trợ tư pháp chỉ miễn cho giấy tờ dùng vào mục đích tương trợ tư pháp và chuyển qua cơ quan trung ương theo hiệp định. Do đó, nhà đầu tư cần đối chiếu đúng dòng của nước mình trước khi bỏ bước hợp pháp hóa.
Giấy tờ không được hợp pháp hóa lãnh sự
Cơ quan có thẩm quyền không hợp pháp hóa lãnh sự 5 loại giấy tờ sau (Điều 10 Nghị định 111, đã sửa đổi):
- Giấy tờ bị sửa chữa, tẩy xóa nhưng không được đính chính theo quy định pháp luật;
- Giấy tờ giả mạo theo kết luận của cơ quan có thẩm quyền, hoặc được lập, cấp, chứng nhận sai thẩm quyền theo kết quả xác minh;
- Giấy tờ bản giấy có chữ ký, con dấu không phải chữ ký gốc, con dấu gốc, trừ trường hợp pháp luật liên quan cho phép;
- Giấy tờ có nội dung xâm phạm lợi ích của Nhà nước Việt Nam;
- Bản điện tử không có chữ ký số của cơ quan, người có thẩm quyền, hoặc không bảo đảm tính toàn vẹn, xác thực theo quy định về giao dịch điện tử.
Thủ tục hợp pháp hóa lãnh sự giấy tờ nước ngoài
Giấy tờ nước ngoài được hợp pháp hóa theo một trong hai đường: tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước cấp giấy tờ (Điều 15 Nghị định 111), hoặc tại cơ quan có thẩm quyền ở Việt Nam (Điều 14). Cả hai đường đều cần một chứng nhận của phía nước ngoài trước.

Đường 1: hợp pháp hóa tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài
Bước 1: Nhà đầu tư đề nghị Bộ Ngoại giao, cơ quan có thẩm quyền khác của nước cấp giấy tờ, hoặc cơ quan đại diện nước ngoài tại nước đó chứng nhận giấy tờ (điểm d khoản 1 Điều 15).
Bước 2: Nhà đầu tư nộp hồ sơ tại Đại sứ quán, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam ở nước đó hoặc cơ quan đại diện kiêm nhiệm.
Bước 3: Cơ quan đại diện đối chiếu con dấu, chữ ký, chức danh trong chứng nhận của nước ngoài với mẫu đã được chính thức thông báo, rồi dán tem hợp pháp hóa (khoản 3 Điều 15).
Giấy tờ lập bằng tiếng Nga, Pháp, Tây Ban Nha, Trung, Đức nộp tại cơ quan đại diện ở nước tương ứng thì không cần kèm bản dịch. Quy định này cũng áp dụng cho thứ tiếng mà cán bộ tiếp nhận hiểu được (khoản 1 Điều 8 Thông tư 11/2025/TT-BNG).
Đường 2: hợp pháp hóa tại Việt Nam
Bước 1: Giấy tờ được cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự của nước cấp giấy tờ (thường là Đại sứ quán, Tổng Lãnh sự quán của nước đó tại Việt Nam) chứng nhận (điểm d khoản 1 Điều 14).
Bước 2: Người đề nghị nộp hồ sơ tại Cục Lãnh sự, Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh hoặc địa phương được phân cấp, trực tiếp, qua bưu chính hoặc trực tuyến (khoản 2 Điều 6).
Bước 3: Cơ quan có thẩm quyền đối chiếu con dấu, chữ ký, chức danh trong chứng nhận của cơ quan nước ngoài với mẫu mà nước đó đã chính thức thông báo cho Bộ Ngoại giao (khoản 3 Điều 14).
Bước 4: Người đề nghị nhận giấy tờ có tem hợp pháp hóa, hoặc bản điện tử có tem điện tử nếu nộp trực tuyến.
Theo Nghị định 293, giấy tờ công của nước thành viên có quan hệ áp dụng phải có Apostille để dùng tại Việt Nam (khoản 2 Điều 5). Hiện chưa có hướng dẫn cụ thể về việc Cục Lãnh sự có còn nhận hợp pháp hóa theo đường 2 cho giấy tờ của các nước này hay không. Phạm Đỗ khuyến nghị nhà đầu tư từ nước thành viên lấy Apostille ngay tại nước mình.
Hồ sơ hợp pháp hóa lãnh sự tại Việt Nam
Hồ sơ hợp pháp hóa lãnh sự tại cơ quan có thẩm quyền trong nước gồm 01 bộ (khoản 1 Điều 14 Nghị định 111, đã sửa đổi):
| Thành phần | Yêu cầu |
|---|---|
| Tờ khai | 01 tờ khai theo mẫu LS/HPH-2025/TK của Thông tư 11/2025/TT-BNG |
| Giấy tờ tùy thân của người nộp | Nộp trực tiếp: xuất trình bản chính hoặc bản sao thẻ căn cước, hộ chiếu, giấy tờ đi lại quốc tế còn giá trị, hoặc căn cước điện tử. Nộp qua bưu chính: 01 bản chụp, không phải chứng thực |
| Giấy tờ cần hợp pháp hóa | Đã được cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự hoặc cơ quan được ủy quyền của nước ngoài chứng nhận |
| Bản dịch | 01 bản dịch sang tiếng Việt hoặc tiếng Anh, nếu giấy tờ không lập bằng các thứ tiếng này |
| Bản chụp | 01 bản chụp giấy tờ cần hợp pháp hóa để lưu tại cơ quan giải quyết |
Tờ khai mẫu LS/HPH-2025/TK ghi thông tin người nộp, danh sách giấy tờ, nước nơi giấy tờ sẽ được sử dụng và lựa chọn chứng nhận giấy tờ đã được xuất trình nếu không đủ điều kiện hợp pháp hóa. Mẫu đăng trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Ngoại giao (khoản 3 Điều 10 Thông tư 11).
Hai loại bản dịch tiếng Việt cần phân biệt
Nhà đầu tư thường cần hai bản dịch cho cùng một giấy tờ, với yêu cầu khác nhau:
| Bản dịch nộp cho | Yêu cầu | Căn cứ |
|---|---|---|
| Cơ quan hợp pháp hóa lãnh sự (kèm hồ sơ) | Tiếng Việt hoặc tiếng Anh; không phải chứng thực, người dịch ký cam kết theo mẫu LS/HPH-2025/CK | khoản 2 Điều 8 Thông tư 11/2025/TT-BNG |
| Cơ quan đăng ký kinh doanh | Bản dịch tiếng Việt được chứng thực chữ ký người dịch | khoản 2 Điều 10 Nghị định 168, được sửa bởi khoản 1 Điều 19 Nghị định 296/2026/NĐ-CP |
| Cơ quan cấp phép văn phòng đại diện, chi nhánh | Dịch ra tiếng Việt và chứng thực | khoản 2 Điều 10, khoản 2 Điều 12 Nghị định 07 |
| Cơ quan đăng ký đầu tư | Bản dịch tiếng Việt kèm tài liệu tiếng nước ngoài | khoản 2 Điều 5 Nghị định 96/2026 |
| Cơ quan nhận giấy tờ có Apostille | Bản dịch tiếng Việt được công chứng hoặc chứng thực, trừ khi luật chuyên ngành quy định khác | khoản 1 Điều 27 Nghị định 293 |
Hợp pháp hóa lãnh sự online
Từ ngày 01/01/2026, người đề nghị được nộp hồ sơ hợp pháp hóa lãnh sự trực tuyến (khoản 2 Điều 3 Nghị định 196). Theo quy định tại Điều 15a Nghị định 111, người nộp đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia bằng tài khoản định danh điện tử, khai biểu mẫu điện tử và tải bản điện tử của giấy tờ. Hồ sơ hợp pháp hóa phải tải kèm bản dịch sang tiếng Việt hoặc tiếng Anh nếu giấy tờ không lập bằng các thứ tiếng đó.
Hồ sơ chỉ được tiếp nhận chính thức sau khi đã đầy đủ, phù hợp và nộp phí (điểm c khoản 3 Điều 15a). Kết quả là bản điện tử có tem chứng nhận điện tử và chữ ký số, gửi qua thư điện tử, kho dữ liệu điện tử của người nộp hoặc thiết bị số (khoản 5 Điều 15a).
Hợp pháp hóa lãnh sự ở đâu?
Ở trong nước, Cục Lãnh sự (Bộ Ngoại giao) và Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh là cơ quan thực hiện hợp pháp hóa lãnh sự (Điều 2 Thông tư 11/2025/TT-BNG). Ở nước ngoài, cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự của Việt Nam thực hiện (khoản 2 Điều 5 Nghị định 111).
| Nơi nộp | Phạm vi | Căn cứ |
|---|---|---|
| Cục Lãnh sự, 40 Trần Phú, phường Ba Đình, Hà Nội | Giải quyết hồ sơ | Điều 2 Thông tư 11/2025; địa chỉ theo thông báo của Bộ Ngoại giao |
| Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh, số 6 Alexandre de Rhodes, phường Sài Gòn | Giải quyết hồ sơ | Điều 2 Thông tư 11/2025; địa chỉ theo thông báo của Bộ Ngoại giao |
| Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ | Được phân cấp toàn bộ quy trình giải quyết | Điều 4 Thông tư 03/2026/TT-BNG |
| Hà Tĩnh, Lào Cai, Huế, Lạng Sơn, Thanh Hóa, Phú Thọ, Quảng Trị, Quảng Ninh, Đồng Nai | Được phân cấp tiếp nhận hồ sơ và trả kết quả; hồ sơ chuyển về Cục Lãnh sự hoặc Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh giải quyết | Điều 3 Thông tư 03/2026 |
| Đại sứ quán, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam ở nước ngoài | Hợp pháp hóa giấy tờ đã được nước sở tại chứng nhận | Điều 15 Nghị định 111 |
Lưu ý: địa phương chỉ bắt đầu làm thủ tục từ thời điểm tại Điều 5 Thông tư 03/2026. Đó là khi có văn bản ủy quyền (9 tỉnh tiếp nhận), hoặc sau 20 ngày kể từ ngày Cục Lãnh sự nhận văn bản giới thiệu mẫu dấu, chữ ký (3 thành phố). Cục Lãnh sự phải đăng danh sách địa phương và thời điểm bắt đầu trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Ngoại giao (khoản 3 Điều 5). Đến ngày 11/11/2026, chưa thấy danh sách này trên Cổng thông tin lãnh sự của Bộ.
Chứng nhận lãnh sự và Apostille cho giấy tờ Việt Nam dùng ở nước ngoài
Giấy tờ Việt Nam đem ra nước ngoài đi theo chiều ngược lại. Nước sử dụng có quan hệ áp dụng Công ước với Việt Nam thì dùng chứng nhận Apostille, nếu không thì dùng chứng nhận lãnh sự (điểm a, điểm b khoản 3 Điều 5 Nghị định 293). Việc cấp Apostille không bắt buộc nếu nước nơi giấy tờ được sử dụng không yêu cầu chứng nhận (khoản 1 Điều 5).
Hiện chỉ Cục Lãnh sự và Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh cấp chứng nhận Apostille (khoản 1 Điều 2 Thông tư 12/2026/TT-BNG); việc phân cấp cho tỉnh theo lộ trình từ năm 2027 đến năm 2030 (khoản 1 Điều 6). Hồ sơ gồm tờ khai mẫu APO/TK và bản chính giấy tờ công, hoặc bản sao, bản dịch có chứng thực (khoản 1 Điều 12 Nghị định 293).
Thời hạn cấp Apostille tính từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ: 1 ngày làm việc cho 1 đến 4 giấy tờ, 2 ngày cho 5 đến 9 giấy tờ, 4 ngày từ 10 giấy tờ trở lên (khoản 1 Điều 17). Phí nộp theo pháp luật về phí chứng nhận lãnh sự và hợp pháp hóa lãnh sự (Điều 9); thông báo ngày 11/9/2026 của Bộ Ngoại giao áp mức 30.000 đồng/bản theo Thông tư 157/2016/TT-BTC.
Lưu ý: giấy tờ hành chính liên quan trực tiếp đến hoạt động thương mại, hải quan không thuộc phạm vi Apostille, trừ loại trước đây được chứng nhận lãnh sự (điểm b khoản 1 Điều 11). Chứng nhận lãnh sự vẫn dùng cho giấy tờ đi nước không có quan hệ áp dụng (điểm a khoản 2 Điều 35); hồ sơ và thời hạn theo Điều 11 Nghị định 111.
Thời hạn giải quyết và phí hợp pháp hóa lãnh sự
Thời hạn hợp pháp hóa lãnh sự tại cơ quan trong nước tính từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, theo số giấy tờ trong hồ sơ. Căn cứ là khoản 5 Điều 11 Nghị định 111 (đã sửa đổi), áp dụng cho hợp pháp hóa theo khoản 4 Điều 14:
| Số giấy tờ trong hồ sơ | Thời hạn giải quyết |
|---|---|
| Từ 1 đến 4 giấy tờ | 1 ngày làm việc |
| Từ 5 đến 9 giấy tờ | Không quá 2 ngày làm việc |
| Từ 10 giấy tờ trở lên | Có thể dài hơn nhưng không quá 4 ngày làm việc |
Hồ sơ nộp trực tuyến tính thời hạn từ lúc cơ quan gửi Giấy tiếp nhận hồ sơ và hẹn trả kết quả (điểm c khoản 3 Điều 15a). Tại cơ quan đại diện ở nước ngoài, thời hạn cũng theo khoản 5 Điều 11 (khoản 4 Điều 15).
Thời hạn trên chưa gồm thời gian xác minh. Khi mẫu dấu, chữ ký của cơ quan nước ngoài chưa được thông báo hoặc cần kiểm tra, cơ quan Việt Nam đề nghị phía nước ngoài xác minh (khoản 5 Điều 14). Sau 15 ngày chưa có trả lời thì cơ quan đôn đốc; sau 30 ngày kể từ ngày gửi đề nghị mà không có kết quả thì trả lại hồ sơ (Điều 10a Nghị định 111).
Thủ tục này có phí nhà nước. Tại cơ quan trong nước, phí hợp pháp hóa lãnh sự là 30.000 đồng/lần và phí cấp bản sao giấy tờ là 5.000 đồng/lần, thu bằng đồng Việt Nam (khoản 1, khoản 2 Điều 5 Thông tư 157/2016/TT-BTC). Từ ngày 01/11/2026, phí hợp pháp hóa giấy tờ tại cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài là 10 USD/bản (mục D Phụ lục II Thông tư 163/2026/TT-BTC). Nộp hoặc nhận kết quả qua bưu chính thì người đề nghị trả thêm cước bưu chính (khoản 2 Điều 8 Nghị định 111).
Những điểm dễ bỏ sót khi hợp pháp hóa giấy tờ nước ngoài
- Lấy Apostille cho giấy tờ của Đức, Áo, Séc thì giấy tờ không dùng được tại Việt Nam theo đường Apostille, vì Công ước không có hiệu lực giữa hai nước (khoản 4 Điều 5 Nghị định 293).
- Gửi bản chụp thông thường đi hợp pháp hóa thì bị từ chối, vì giấy tờ không có chữ ký, con dấu gốc (khoản 3 Điều 10 Nghị định 111, được sửa bởi Nghị định 196).
- Dùng bản dịch nộp kèm hồ sơ hợp pháp hóa cho hồ sơ đăng ký doanh nghiệp thì hồ sơ thiếu, vì bản dịch đó phải được chứng thực chữ ký người dịch (khoản 2 Điều 10 Nghị định 168).
- Coi tem hợp pháp hóa là bằng chứng nội dung đúng thì sai, vì tem không chứng nhận nội dung và hình thức (Điều 3 Nghị định 111, khoản 2 Điều 4 Nghị định 293).
Một vùng còn chưa rõ là giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh của công ty mẹ. Nghị định 293 cho cơ quan Việt Nam từ chối giấy tờ hành chính “liên quan trực tiếp đến hoạt động thương mại” (khoản 1 Điều 26), nhưng chưa có danh mục giấy tờ nước ngoài thuộc diện này. Hiện chưa có hướng dẫn cụ thể; Phạm Đỗ khuyến nghị hỏi trước cơ quan nhận hồ sơ, và nếu cơ quan đó không nhận Apostille thì làm hợp pháp hóa lãnh sự.
Câu hỏi pháp lý thường gặp về hợp pháp hóa lãnh sự
Hợp pháp hóa lãnh sự có thời hạn bao lâu?
Phạm Đỗ trả lời: Nghị định 111/2011/NĐ-CP không quy định thời hạn hiệu lực của tem hợp pháp hóa. Thời hạn dùng được phụ thuộc vào thời hạn của chính giấy tờ và yêu cầu của thủ tục nơi nộp hồ sơ.
Giấy tờ đã hợp pháp hóa lãnh sự trước ngày 11/9/2026 có phải làm lại Apostille không?
Phạm Đỗ trả lời: Không. Giấy tờ công của nước thành viên đã được hợp pháp hóa trước ngày 11/9/2026 tiếp tục có giá trị sử dụng tại Việt Nam. Cơ quan tiếp nhận không được yêu cầu cấp chứng nhận Apostille cho giấy tờ đó (điểm a khoản 2 Điều 36 Nghị định 293/2026/NĐ-CP).
Có được nhờ người khác nộp hồ sơ hợp pháp hóa lãnh sự không?
Phạm Đỗ trả lời: Được. Cơ quan, tổ chức, cá nhân có thể đề nghị hợp pháp hóa giấy tờ của người khác mà không cần giấy ủy quyền (khoản 1 Điều 6 Nghị định 111/2011/NĐ-CP). Người nộp xuất trình giấy tờ tùy thân của chính mình.
Dịch vụ hợp pháp hóa lãnh sự giấy tờ nhà đầu tư của Phạm Đỗ
Phạm Đỗ hỗ trợ xác định đường hợp pháp hóa và chuẩn bị giấy tờ nước ngoài cho hồ sơ đầu tư, doanh nghiệp trong khuôn khổ dịch vụ tư vấn đầu tư.
Khách hàng cần cung cấp
- Bản scan giấy tờ nước ngoài dự kiến nộp (giấy chứng nhận đăng ký của công ty mẹ, điều lệ, văn bản cử người đại diện, hộ chiếu);
- Thông tin nước cấp giấy tờ và cơ quan đã cấp;
- Thủ tục tại Việt Nam sẽ dùng giấy tờ (IRC, đăng ký doanh nghiệp, văn phòng đại diện, chi nhánh, giấy phép lao động).
Phạm vi công việc
- Xác định giấy tờ đi đường Apostille, hợp pháp hóa lãnh sự hay được miễn;
- Hướng dẫn nhà đầu tư làm chứng nhận ở nước cấp giấy tờ;
- Chuẩn bị tờ khai, nộp hồ sơ hợp pháp hóa tại Cục Lãnh sự hoặc Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh;
- Dịch và chứng thực bản dịch theo yêu cầu của từng thủ tục;
- Nhận kết quả và đưa giấy tờ vào hồ sơ đầu tư, đăng ký doanh nghiệp.
Trên đây là toàn bộ ý kiến tư vấn của Phạm Đỗ về hợp pháp hóa lãnh sự và chứng nhận Apostille giấy tờ nước ngoài. Nội dung được cập nhật theo Nghị định 111/2011/NĐ-CP được sửa đổi bởi Nghị định 196/2025/NĐ-CP, Nghị định 293/2026/NĐ-CP và Thông tư 11/2025/TT-BNG đến ngày 11/11/2026; các văn bản được trích dẫn có thể được sửa đổi hoặc thay thế sau ngày đăng. Quý khách vui lòng liên hệ Phạm Đỗ để được tư vấn theo hồ sơ cụ thể.

Luật sư Đỗ Thị Thu Hoài là người sáng lập và trực tiếp điều hành Công ty Luật Phạm Đỗ, với hơn 12 năm tư vấn pháp lý chuyên sâu cho doanh nghiệp trong và ngoài nước. Lĩnh vực chính: tư vấn pháp lý doanh nghiệp, tư vấn thuế và tài chính, đại diện giải quyết tranh chấp. Đọc thêm về Luật sư Đỗ Thị Thu Hoài.






