Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) là gì? Mở tài khoản và góp vốn

Nhà đầu tư góp vốn bằng tiền vào công ty có vốn đầu tư nước ngoài thì phải chuyển khoản vào tài khoản vốn đầu tư trực tiếp của công ty, thường gọi là tài khoản DICA.

Theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 18 Thông tư 38/2026/TT-NHNN, từ ngày 18/8/2026 việc mở và sử dụng tài khoản này thực hiện theo Thông tư 38, thay thế Thông tư 06/2019/TT-NHNN. Vậy doanh nghiệp nào phải mở tài khoản, mở ở đâu và khoản tiền nào phải đi qua tài khoản này? Phạm Đỗ hướng dẫn cụ thể như sau.

• Góp vốn bằng tiền phải chuyển khoản vào tài khoản vốn đầu tư, không nộp tiền mặt.
• Tài khoản vốn đầu tư bằng ngoại tệ, đồng Việt Nam mở tại cùng 1 ngân hàng được phép.
• Vốn điều lệ phải góp đủ trong 90 ngày kể từ ngày được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Cơ sở pháp lý về tài khoản vốn đầu tư trực tiếp

• Pháp lệnh Ngoại hối (số 28/2005/PL-UBTVQH11), được sửa đổi, bổ sung bởi Pháp lệnh số 06/2013/UBTVQH13 và Luật số 23/2026/QH16 (có hiệu lực từ ngày 01/12/2026);
• Thông tư 38/2026/TT-NHNN quy định về quản lý ngoại hối đối với hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, có hiệu lực từ ngày 18/8/2026;
• Thông tư 17/2024/TT-NHNN về mở và sử dụng tài khoản thanh toán, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 25/2025/TT-NHNN;
• Luật Đầu tư 2025 (số 143/2025/QH15) và Nghị định 96/2026/NĐ-CP;
• Luật Doanh nghiệp 2020 (số 59/2020/QH14), được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 76/2025/QH15;
• Nghị định 340/2025/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, có hiệu lực từ ngày 09/02/2026;
• Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 288/2026/NĐ-CP.

Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) là gì?

Tài khoản vốn đầu tư trực tiếp là tài khoản thanh toán bằng ngoại tệ hoặc đồng Việt Nam, mở tại ngân hàng được phép, để thu, chi các khoản tiền của hoạt động đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Tức là tài khoản này dành cho dòng vốn đầu tư, tách khỏi tài khoản dùng cho việc kinh doanh hằng ngày.

DICA là viết tắt của Direct Investment Capital Account. Từ ngày 18/8/2026, tên gọi trong các thông tư của Ngân hàng Nhà nước là “tài khoản vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam”, gọi tắt là tài khoản vốn đầu tư (khoản 3 Điều 3, khoản 5 Điều 18 Thông tư 38). Điều 11 Pháp lệnh Ngoại hối vẫn dùng tên “tài khoản vốn đầu tư trực tiếp”. Do đó, ba tên gọi này chỉ cùng một loại tài khoản.

Theo quy định tại khoản 1 Điều 11 Pháp lệnh Ngoại hối, doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài phải mở tài khoản này tại một tổ chức tín dụng được phép. Việc góp vốn, chuyển vốn gốc, lợi nhuận và các khoản thu hợp pháp khác phải thực hiện qua tài khoản đó. Ngân hàng được phép là ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối (khoản 1 Điều 3 Thông tư 38).

Pháp luật đòi dòng vốn đi qua một tài khoản riêng để ngân hàng theo dõi được tiền vào, tiền ra của từng khoản đầu tư. Nhờ vậy, khi chuyển lợi nhuận hay rút vốn về nước, doanh nghiệp có chứng từ chứng minh số vốn đã vào.

Phân biệt tài khoản vốn đầu tư, tài khoản thanh toán và tài khoản đầu tư gián tiếp

Thông tư 06/2019/TT-NHNN còn hiệu lực không?

Không. Thông tư 06/2019/TT-NHNN hết hiệu lực từ ngày 18/8/2026, là ngày Thông tư 38/2026/TT-NHNN có hiệu lực (khoản 2 Điều 18 Thông tư 38).

Như vậy, ngưỡng trên 50% đã áp dụng từ ngày 16/6/2025, không phải điểm mới của Thông tư 38.

Từ ngày 01/12/2026, Luật số 23/2026/QH16 có hiệu lực và bãi bỏ Điều 22, khoản 2 Điều 34 Pháp lệnh Ngoại hối (khoản 2 Điều 4 Luật 23/2026). Luật này không sửa Điều 11 Pháp lệnh về đầu tư trực tiếp. Do đó, quy định về tài khoản vốn đầu tư hiện hành và sau ngày 01/12/2026 vẫn là Thông tư 38.

Doanh nghiệp nào phải mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp?

Theo quy định tại Điều 6 Thông tư 38/2026/TT-NHNN, các đối tượng mở tài khoản vốn đầu tư gồm:

• Tổ chức kinh tế do nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp thành viên thành lập theo pháp luật đầu tư;
• Tổ chức kinh tế có nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp thành viên nắm giữ trên 50% vốn điều lệ thông qua góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp;
• Doanh nghiệp dự án PPP do nhà đầu tư nước ngoài thành lập;
• Nhà đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp thành viên tham gia hợp đồng hợp tác kinh doanh (BCC);
• Nhà đầu tư nước ngoài trực tiếp thực hiện dự án PPP mà không lập doanh nghiệp dự án;
• Nhà thầu là nhà đầu tư nước ngoài trong hợp đồng dầu khí.

Doanh nghiệp thành viên là doanh nghiệp thành viên của Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam (khoản 6 Điều 2 Thông tư 38). Tổ chức kinh tế có vốn nước ngoài là công ty đại chúng có cổ phiếu niêm yết hoặc đăng ký giao dịch trên Sở giao dịch chứng khoán không thuộc phạm vi Thông tư 38 (khoản 2 Điều 1).

Công ty có 50% vốn nước ngoài có phải mở tài khoản vốn đầu tư không?

Với công ty có nhà đầu tư nước ngoài vào sau qua mua vốn, mốc là trên 50%. Ví dụ: nhà đầu tư nước ngoài mua 50% phần vốn góp thì công ty chưa thuộc diện mở; mua 50,01% thì công ty phải mở tài khoản vốn đầu tư (khoản 6 Điều 7 Thông tư 38).

Với công ty do nhà đầu tư nước ngoài thành lập, điểm a khoản 1 Điều 6 không nêu tỷ lệ sở hữu. Hiện chưa có hướng dẫn cụ thể cho công ty liên doanh mới thành lập mà phần vốn nước ngoài từ 50% trở xuống. Phạm Đỗ khuyến nghị doanh nghiệp hỏi trước bằng văn bản ngân hàng dự định mở tài khoản, rồi mới chuyển tiền góp vốn. Thủ tục lập công ty liên doanh được hướng dẫn tại bài thành lập công ty liên doanh với nước ngoài.

Mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp ở đâu và khi nào?

Doanh nghiệp mở 1 tài khoản vốn đầu tư bằng ngoại tệ và/hoặc 1 tài khoản bằng đồng Việt Nam tại cùng 1 ngân hàng được phép. Góp vốn bằng nhiều loại ngoại tệ thì mở 1 tài khoản cho mỗi loại ngoại tệ, vẫn tại ngân hàng đó (khoản 1 Điều 7 Thông tư 38).

Thời điểm mở tài khoản phụ thuộc vào cách nhà đầu tư thành lập công ty:

• Xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (IRC) trước, lập công ty sau: công ty mở tài khoản sau khi có Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (ERC). Tài khoản dùng cho đủ các giao dịch ở Điều 8, Điều 9.
• Lập công ty trước, xin IRC sau (khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025): công ty được mở tài khoản trước khi có IRC. Tuy nhiên, tài khoản chỉ dùng để nhận vốn điều lệ, nhận lãi, thanh toán chi phí chuẩn bị đầu tư và hoàn trả vốn nếu không được cấp IRC (khoản 3 Điều 7 Thông tư 38).

Theo quy định tại khoản 4 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, công ty lập trước phải hoàn thành thủ tục cấp IRC trong 12 tháng kể từ ngày thành lập. Hai cách đi và điều kiện của từng cách được so sánh tại bài IRC và ERC là gì.

Trước khi có IRC hoặc ERC, nhà đầu tư nước ngoài được chuyển tiền từ nước ngoài vào, hoặc từ tài khoản thanh toán của mình tại ngân hàng được phép ở Việt Nam, để trả chi phí chuẩn bị đầu tư. Sau khi có giấy, số tiền đó được chuyển thành vốn góp, thành khoản vay nước ngoài của công ty, hoặc hoàn trả phần còn lại cho nhà đầu tư (khoản 1, khoản 2 Điều 5 Thông tư 38). Công ty lập trước khi làm thủ tục IRC và đã mở tài khoản vốn đầu tư thì chuyển tiền chuẩn bị đầu tư qua chính tài khoản đó (khoản 4 Điều 5).

Hồ sơ mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp

Thủ tục mở, đóng tài khoản vốn đầu tư thực hiện theo quy định về tài khoản thanh toán (khoản 7 Điều 7 Thông tư 38), tức Thông tư 17/2024/TT-NHNN. Hồ sơ gồm:

• Thỏa thuận mở và sử dụng tài khoản theo mẫu của ngân hàng (điểm a khoản 1 Điều 12 Thông tư 17);
• Tài liệu nhận biết khách hàng là tổ chức theo pháp luật phòng, chống rửa tiền, kèm giấy tờ của người đại diện hợp pháp và kế toán trưởng hoặc người phụ trách kế toán (khoản 3 Điều 12, sửa bởi Thông tư 25/2025);
• Giấy tờ tùy thân của người đại diện: căn cước với công dân Việt Nam; hộ chiếu hoặc giấy tờ nhân thân do cơ quan nước ngoài cấp với người nước ngoài, kèm thị thực nếu cư trú tại Việt Nam (khoản 2 Điều 12);
• Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc giấy tờ tương đương; giấy cấp sau thì bổ sung cho ngân hàng sau (khoản 3 Điều 15 Thông tư 38).

Ngân hàng được yêu cầu thêm tài liệu ngoài danh sách trên, nhưng phải thông báo và hướng dẫn cho khách hàng (khoản 5 Điều 12 Thông tư 17). Ngân hàng cũng phải tự ban hành và công bố quy định nội bộ về hồ sơ mở, sử dụng tài khoản vốn đầu tư (khoản 2 Điều 14 Thông tư 38).

Góp vốn thành lập công ty vốn nước ngoài qua tài khoản vốn đầu tư

Theo quy định tại khoản 4 Điều 4 Thông tư 38/2026/TT-NHNN, việc góp vốn bằng tiền của nhà đầu tư phải thực hiện bằng chuyển khoản vào tài khoản vốn đầu tư bằng ngoại tệ hoặc đồng Việt Nam. Quy định này áp dụng cả với nhà đầu tư trong nước góp vào công ty đó.

Đồng tiền góp vốn và tỷ giá quy đổi

Nhà đầu tư được góp vốn bằng ngoại tệ hoặc đồng Việt Nam theo mức vốn ghi trên IRC, ERC và các tài liệu chứng minh việc góp vốn (khoản 1 Điều 4 Thông tư 38). Nhà đầu tư trong nước góp bằng ngoại tệ thì dùng ngoại tệ tự có, tức ngoại tệ sẵn có trên tài khoản, không phải ngoại tệ mua hoặc vay từ ngân hàng (khoản 2 Điều 4, khoản 4 Điều 3).

Góp bằng nhiều loại tiền thì nhà đầu tư chọn một đồng tiền trong giấy tờ đầu tư để quy đổi và dùng thống nhất trong suốt quá trình góp vốn. Tỷ giá quy đổi là tỷ giá của ngân hàng nơi mở tài khoản tại thời điểm tiền được ghi Có. Tổng giá trị sau quy đổi không được vượt mức vốn góp ghi trong giấy tờ.

Ví dụ: nhà đầu tư cam kết góp 4 tỷ đồng, chọn đồng Việt Nam làm đồng tiền quy đổi và chuyển USD thì số đã góp tính theo tỷ giá ngân hàng ngày tiền vào tài khoản. Tổng sau quy đổi không được vượt 4 tỷ đồng, nên nhà đầu tư cần tính trước số USD chuyển vào.

Thời hạn góp vốn điều lệ 90 ngày

Thời hạn góp vốn điều lệ theo Luật Doanh nghiệp như sau:

Với công ty TNHH hai thành viên trở lên, thành viên chưa góp vốn sau 90 ngày đương nhiên không còn là thành viên. Thành viên mới góp một phần thì chỉ có quyền tương ứng với phần đã góp (khoản 3 Điều 47). Công ty không đăng ký điều chỉnh vốn sau khi hết thời hạn thì bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng (điểm a khoản 3 Điều 46 Nghị định 122/2021/NĐ-CP).

Lưu ý: thời hạn 90 ngày chỉ áp dụng cho vốn điều lệ. Phần vốn đầu tư còn lại của dự án được góp và huy động theo tiến độ ghi trên IRC (khoản 5 Điều 72, điểm a khoản 8 Điều 37 Nghị định 96/2026/NĐ-CP). Đây là hai nghĩa vụ riêng, nên doanh nghiệp theo dõi cả hai mốc.

Khi tăng vốn, nhà đầu tư được chuyển tiền vào tài khoản vốn đầu tư trước khi công ty làm thủ tục đăng ký tăng vốn điều lệ (khoản 5 Điều 4 Thông tư 38). Thủ tục đăng ký tăng vốn được hướng dẫn tại bài thủ tục tăng vốn điều lệ công ty TNHH.

Những giao dịch nào phải đi qua tài khoản vốn đầu tư trực tiếp?

Các khoản thu, chi trên tài khoản vốn đầu tư được liệt kê tại Điều 8 (ngoại tệ) và Điều 9 (đồng Việt Nam) Thông tư 38. Các nhóm chính như sau:

Nguồn: Điều 8, Điều 9 Thông tư 38/2026/TT-NHNN.

Danh mục ở Điều 8, Điều 9 không liệt kê doanh thu bán hàng, tiền lương hay tiền trả nhà cung cấp, trừ doanh thu bán sản phẩm dầu khí trong nước. Do đó, công ty chuyển vốn sang tài khoản thanh toán của mình rồi mới chi cho hoạt động kinh doanh (điểm a khoản 2 Điều 8).

Khoản vay nước ngoài của doanh nghiệp được chuyển qua tài khoản vốn đầu tư theo quy định của pháp luật về vay, trả nợ nước ngoài (điểm l khoản 1, điểm l khoản 2 Điều 8).

Chuyển nhượng vốn có phải thanh toán qua tài khoản vốn đầu tư không?

Tùy tư cách cư trú của hai bên. Theo quy định tại khoản 1 Điều 10 Thông tư 38, thanh toán giữa người không cư trú với nhau, hoặc giữa người cư trú với nhau, không đi qua tài khoản vốn đầu tư. Thanh toán giữa người không cư trú với người cư trú thì phải đi qua tài khoản vốn đầu tư.

Giá chuyển nhượng giữa người không cư trú với nhau được định giá, thanh toán bằng ngoại tệ. Giá chuyển nhượng có một bên là người cư trú thì phải bằng đồng Việt Nam (khoản 1, khoản 3 Điều 13). Thủ tục nhà đầu tư nước ngoài mua phần vốn góp được hướng dẫn tại bài nhà đầu tư nước ngoài mua lại phần vốn góp.

Chuyển lợi nhuận và rút vốn ra nước ngoài

Lợi nhuận, nguồn thu hợp pháp và vốn khi giảm vốn, thanh lý dự án được chuyển ra nước ngoài qua tài khoản vốn đầu tư (khoản 1 Điều 11, khoản 1 Điều 12 Thông tư 38). Nhà đầu tư không chuyển ra nước ngoài thì chuyển sang tài khoản thanh toán của mình để đầu tư dự án khác tại Việt Nam.

Vốn đầu tư và vốn điều lệ khác nhau thế nào?

Vốn đầu tư là vốn để thực hiện dự án, vốn điều lệ là vốn của công ty. Vốn đầu tư ghi trên IRC; vốn điều lệ ghi trong Điều lệ và trên ERC.

Theo quy định tại khoản 5 Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP, vốn điều lệ của công ty do nhà đầu tư nước ngoài thành lập không nhất thiết bằng vốn đầu tư của dự án. Phần chênh lệch do công ty góp thêm hoặc huy động theo tiến độ trên IRC.

Ví dụ: dự án xưởng in bao bì có vốn đầu tư 10 tỷ đồng thì công ty có thể đăng ký vốn điều lệ 4 tỷ đồng. Thành viên góp đủ 4 tỷ đồng trong 90 ngày qua tài khoản vốn đầu tư, còn 6 tỷ đồng công ty huy động theo tiến độ trên IRC.

Pháp luật đầu tư không đặt mức vốn tối thiểu chung cho công ty có vốn nước ngoài. Câu hỏi nên đăng ký vốn bao nhiêu được bàn tại bài vốn tối thiểu để thành lập doanh nghiệp.

Chứng minh năng lực tài chính của nhà đầu tư nước ngoài

Hồ sơ đề nghị cấp IRC phải có tài liệu chứng minh năng lực tài chính của nhà đầu tư (khoản 1 Điều 39 dẫn điểm c khoản 1 Điều 32 Nghị định 96/2026/NĐ-CP). Nhà đầu tư nộp ít nhất một trong các tài liệu sau:

• Báo cáo tài chính 2 năm gần nhất của nhà đầu tư;
• Cam kết hỗ trợ tài chính của công ty mẹ;
• Cam kết hỗ trợ tài chính của tổ chức tài chính;
• Bảo lãnh về năng lực tài chính của nhà đầu tư;
• Tài liệu khác chứng minh năng lực tài chính.

Báo cáo tài chính không bắt buộc phải kiểm toán, cam kết và bảo lãnh không bắt buộc có thời hạn, trừ khi pháp luật có quy định khác (khoản 7 Điều 6 Nghị định 96). Nghị định 96 không quy định tỷ lệ phải đối chiếu giữa số vốn đăng ký và giá trị tài liệu tài chính.

Với nhà đầu tư cá nhân, giấy xác nhận số dư tài khoản ngân hàng có thể được nộp như “tài liệu khác chứng minh năng lực tài chính”. Văn bản không nêu tài liệu khác gồm những gì, nên cơ quan đăng ký đầu tư có thể yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ (điểm d khoản 1 Điều 6 Nghị định 96). Do đó, nhà đầu tư là tổ chức nên chuẩn bị báo cáo tài chính hoặc cam kết của công ty mẹ, là hai loại tài liệu được nêu tên.

Thành phần hồ sơ còn lại được hướng dẫn tại bài hồ sơ IRC và các bước thành lập công ty vốn nước ngoài.

Đóng tài khoản vốn đầu tư trực tiếp hoặc đổi ngân hàng

Doanh nghiệp đổi ngân hàng thì mở tài khoản vốn đầu tư mới, chuyển toàn bộ số dư sang, rồi đóng tài khoản cũ. Tài khoản mới chỉ được dùng cho các giao dịch khác sau khi hoàn tất các bước này (khoản 4 Điều 7 Thông tư 38).

Doanh nghiệp phải đóng tài khoản vốn đầu tư trong các trường hợp dưới đây, trừ khi đang dùng tài khoản cho khoản vay, trả nợ nước ngoài hoặc nghĩa vụ thanh toán hợp pháp (khoản 5 Điều 7). Công ty do nhà đầu tư nước ngoài thành lập đóng tài khoản khi (điểm a khoản 5 Điều 7):

• Không còn nhà đầu tư nước ngoài nào sở hữu vốn tại công ty;
• Không được cấp, điều chỉnh IRC và đã hoàn trả tiền góp vốn cho nhà đầu tư;
• Công ty giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động;
• Chuyển nhượng dự án làm thay đổi pháp nhân đăng ký ban đầu.

Mọi công ty thuộc diện mở tài khoản theo khoản 1 Điều 6 cũng đóng tài khoản khi (điểm b khoản 5 Điều 7):

• Công ty vào qua mua vốn mà tỷ lệ nước ngoài giảm còn 50% trở xuống;
• Công ty trở thành công ty đại chúng có cổ phiếu niêm yết hoặc đăng ký giao dịch.

Ở các trường hợp này, nhà đầu tư nước ngoài còn sở hữu vốn thì thu, chi liên quan đến khoản đầu tư đó qua tài khoản đầu tư gián tiếp (điểm b khoản 5 Điều 7).

Theo quy định tại khoản 3 Điều 19 Thông tư 38, công ty thuộc hai dòng đầu của danh sách điểm a mà chưa đóng thì phải đóng trong 12 tháng kể từ ngày 18/8/2026. Thủ tục giải thể công ty có vốn nước ngoài được hướng dẫn tại bài giải thể doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Công ty đã mở tài khoản thanh toán để nhận tiền góp vốn điều lệ trước ngày 18/8/2026 thì được chuyển số tiền góp vốn đó sang tài khoản vốn đầu tư mở theo Thông tư 38 (khoản 1 Điều 19).

Thời hạn và chi phí mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp

Thông tư 38 và Thông tư 17 không quy định số ngày ngân hàng phải mở tài khoản. Ngân hàng kiểm tra hồ sơ, xác minh khách hàng, rồi mở tài khoản và thông báo số hiệu, tên tài khoản sau khi khách hàng đồng ý với thỏa thuận (khoản 2 đến khoản 4 Điều 15 Thông tư 17).

Thủ tục này không có phí, lệ phí nhà nước; Thông tư 38 và Thông tư 17 không quy định khoản phí, lệ phí nào cho việc mở tài khoản. Phí dịch vụ tài khoản do ngân hàng quy định trong thỏa thuận mở và sử dụng tài khoản (điểm đ khoản 1 Điều 13 Thông tư 17).

Giấy tờ do cơ quan nước ngoài cấp trong hồ sơ được hợp pháp hóa lãnh sự theo pháp luật về hợp pháp hóa lãnh sự (điểm a khoản 6 Điều 12 Thông tư 17), nên thời gian thực tế phụ thuộc vào khâu này. Từ ngày 11/9/2026, giấy tờ công của nước thành viên Công ước Apostille có quan hệ áp dụng với Việt Nam được chứng nhận Apostille thay cho hợp pháp hóa lãnh sự (khoản 2, điểm a khoản 3 Điều 5 Nghị định 293/2026/NĐ-CP). Tốt nhất, doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ mở tài khoản ngay khi nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, để thời hạn 90 ngày góp vốn không bị rút ngắn.

Những điểm dễ bỏ sót khi góp vốn qua tài khoản vốn đầu tư

• Chuyển tiền góp vốn vào tài khoản thanh toán thường của công ty thì sai quy định góp vốn bằng chuyển khoản vào tài khoản vốn đầu tư (khoản 4 Điều 4 Thông tư 38). Công ty sử dụng tài khoản sai quy định bị phạt từ 60.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, gấp đôi mức 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng áp cho cá nhân (điểm d khoản 4 Điều 27, điểm a khoản 3 Điều 5 Nghị định 340/2025/NĐ-CP).
• Lệnh chuyển tiền không ghi rõ số tiền và mục đích thì trái nghĩa vụ kê khai của nhà đầu tư (khoản 2 Điều 15 Thông tư 38) và quy định nội bộ mà ngân hàng phải ban hành (khoản 2 Điều 14).
• Có IRC hoặc ERC mới mà không nộp cho ngân hàng thì vi phạm trách nhiệm bổ sung giấy tờ cho ngân hàng nơi mở tài khoản (khoản 3 Điều 15 Thông tư 38).
• Chuyển tiền góp vượt mức vốn đã đăng ký thì trái quy định tổng giá trị vốn góp sau quy đổi không vượt mức ghi trong giấy tờ đầu tư (khoản 1 Điều 4 Thông tư 38). Ngoại lệ là tiền chuyển trước để tăng vốn, thay đổi phần vốn góp, trước khi công ty đăng ký tăng vốn điều lệ (khoản 5 Điều 4).

Như vậy, doanh nghiệp cần có tài khoản vốn đầu tư trước khi nhà đầu tư chuyển tiền góp vốn.

Câu hỏi pháp lý thường gặp về tài khoản vốn đầu tư trực tiếp

Góp vốn bằng tiền mặt vào công ty có vốn nước ngoài được không?

Phạm Đỗ trả lời: Không. Góp vốn bằng tiền phải chuyển khoản vào tài khoản vốn đầu tư bằng ngoại tệ hoặc đồng Việt Nam (khoản 4 Điều 4 Thông tư 38/2026/TT-NHNN).

Công ty chưa có IRC có mở được tài khoản vốn đầu tư không?

Phạm Đỗ trả lời: Có, nếu công ty được thành lập trước khi làm thủ tục IRC. Tài khoản chỉ dùng để nhận vốn điều lệ, nhận lãi, chi phí chuẩn bị đầu tư và hoàn trả vốn cho đến khi có IRC (khoản 3 Điều 7 Thông tư 38).

Không được cấp IRC thì tiền đã góp có được hoàn lại không?

Phạm Đỗ trả lời: Thông tư 38 cho phép chuyển trả tiền góp vốn và chi phí chuẩn bị đầu tư cho nhà đầu tư qua tài khoản vốn đầu tư khi không được cấp IRC (điểm i khoản 2 Điều 8). Tiền chuyển vào để chuẩn bị đầu tư được trả lại sau khi trừ chi phí hợp pháp đã chi (điểm c khoản 2 Điều 5). Sau khi hoàn trả xong, công ty phải đóng tài khoản (khoản 5 Điều 7).

Hai nhà đầu tư nước ngoài mua bán phần vốn góp với nhau có phải chuyển tiền qua tài khoản vốn đầu tư không?

Phạm Đỗ trả lời: Không, nếu cả hai bên là người không cư trú. Thanh toán giữa người không cư trú với nhau không đi qua tài khoản vốn đầu tư và được thực hiện bằng ngoại tệ (khoản 1 Điều 10, khoản 1 Điều 13 Thông tư 38).

Dịch vụ mở tài khoản vốn đầu tư và góp vốn của Phạm Đỗ

Phạm Đỗ hỗ trợ mở tài khoản vốn đầu tư và góp vốn trong khuôn khổ dịch vụ tư vấn đầu tư.

Khách hàng cần cung cấp

• Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (nếu đã có);
• Giấy tờ tùy thân của người đại diện theo pháp luật và kế toán trưởng hoặc người phụ trách kế toán;
• Thông tin nhà đầu tư chuyển tiền: tên, quốc gia, số tiền, loại tiền dự kiến góp;
• Ngân hàng doanh nghiệp dự định mở tài khoản.

Phạm vi công việc

• Xác định doanh nghiệp thuộc diện mở tài khoản vốn đầu tư hay tài khoản khác;
• Rà soát mức vốn, tiến độ góp vốn trên IRC, ERC trước khi nhà đầu tư chuyển tiền;
• Chuẩn bị hồ sơ mở tài khoản theo yêu cầu của ngân hàng;
• Hướng dẫn nội dung lệnh chuyển tiền góp vốn;
• Theo dõi thời hạn góp vốn và thủ tục điều chỉnh vốn nếu chưa góp đủ.

Trên đây là toàn bộ ý kiến tư vấn của Phạm Đỗ về tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (DICA) và góp vốn thành lập công ty có vốn nước ngoài. Nội dung được cập nhật theo Thông tư 38/2026/TT-NHNN, Luật Doanh nghiệp và Nghị định 96/2026/NĐ-CP đến ngày 11/11/2026; các văn bản được trích dẫn có thể được sửa đổi hoặc thay thế sau ngày đăng. Quý khách vui lòng liên hệ Phạm Đỗ để được tư vấn theo hồ sơ cụ thể.

Nguyễn Thế